Vedâ Hutbesi

Ashâbım! Yarın Rabbinize kavuşacaksınız ve bugünkü her hâl ve hareketinizden muhakkak sorulacaksınız. Sakın benden sonra eski sapıklıklara dönüp de birbirinizin boynunu vurmayınız! Bu vasiyetimi burada bulunanlar, bulunmayanlara ulaştırsın. Olabilir ki burada bulunan kimse, bunları daha iyi anlayan birisine ulaştırmış olur.

Ashâbım! Kimin yanında bir emanet varsa onu sahibine versin. Faizin her çeşidi kaldırılmıştır, ayağımın altındadır. Lâkin borcunuzun aslını vermek gerekir. Ne zulmediniz ne de zulme uğrayınız. Allah'ın emriyle bugünden itibaren faizcilik kaldırılmıştır. Câhiliyeden kalma bu çirkin âdetin her türlüsü ayağımın altındadır. İlk kaldırdığım faiz de Abdülmuttalib'in oğlu (amcam) Abbas'ın faizidir.

Ey insanlar! Câhiliye devrinde güdülen kan davaları da tamamen kaldırılmıştır. Kaldırdığım ilk kan davası, Abdülmuttalib'in torunu Rebîa'nın kan davasıdır.

Ey insanlar! Bugün şeytan, sizin şu topraklarınızda yeniden tesir ve hâkimiyet kurma gücünü ebediyen kaybetmiştir. Fakat siz, bu kaldırdığım şeyler dışında küçük gördüğünüz işlerde ona uyarsanız, bu da onu memnun edecektir. Dininizi korumak için bunlardan da sakınınız.

Ashâbım! Müminler ancak kardeştirler. Bir müminin malı, kendisinin gönül hoşnutluğu olmadıkça, başka bir mümine helâl olmaz. Sakın zulmetmeyiniz! Herkes ancak kendi işlediği suçtan sorumludur; baba oğlunun, oğul da babasının suçundan sorumlu tutulamaz.

Ashâbım! Nefsinize de zulmetmeyiniz. Nefsinizin de üzerinizde hakkı vardır.

Müminler! Sözümü iyi dinleyiniz ve iyi belleyiniz! Müslüman müslümanın kardeşidir ve böylece bütün müslümanlar kardeştirler. Bir müslümana kardeşinin kanı da malı da helâl olmaz. Fakat malını gönül hoşluğu ile vermişse o başkadır.

Ey insanlar! Rabbiniz birdir, babanız da birdir; hepiniz Âdem'in çocuklarısınız, Âdem ise topraktandır. Arabın Arap olmayana, Arap olmayanın da Arap üzerine bir üstünlüğü olmadığı gibi; kırmızı tenlinin siyah üzerine, siyahın da kırmızı tenli üzerine bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvâdadır, Allah'tan korkmaktadır. Allah katında en değerliniz, O'ndan en çok korkanınızdır.

Ey insanlar! Yarın beni sizden soracaklar, ne diyeceksiniz?"

Sahâbe-i kirâm hep birden şöyle dediler: "Allah'ın elçiliğini ifa ettin, vazifeni yerine getirdin, bize vasiyet ve öğütte bulundun, diye şehâdet ederiz!"

Bunun üzerine Resûl-i Ekrem (s.a.v.) şehâdet parmağını göğe kaldırarak, sonra da cemaatin üzerine çevirip indirerek şöyle buyurdu:

"Şâhit ol yâ Rab! Şâhit ol yâ Rab! Şâhit ol yâ Rab!"