Nefsin (Şahsın) Diyeti

9 rivayet

1.

Ravi: Amr İbnu Şuayb (an ebihi an ceddihi)

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim hataen öldürülürse, diyeti yüz devedir; bunlardan otuzu bintü mehaz (iki yaşına girmiş dişi deve), otuzu bintü lebün (üç yaşına girmiş dişi deve), otuzu hıkka (dört yaşına girmiş dişi deve), on tane de ibnu lebundur (üç yaşına girmiş erkek deve)." (Tirmizi'nin rivayetinde şöyle denir: "Kim taammüden (kasıtla) öldürürse, öldürülenin velilerine teslim edilir, dilerlerse öldürürler, dilerlerse diyet alırlar. Bu 30 hıkka (dört yaşına giren dişi deve): 30 cezea (beş yaşına girmiş dişi deve); 40 aded halife (hamile deve) dir. Ayrıca ne üzerine sulh yaptıysalar bu da onlarındır, Bu, diyetin şiddetini artırmaktır.")

2.

Ravi: İbnu Mes'ud

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hataen öldürmede diyet olarak yirmi hıkka, yirmi cezea, yirmi bintu mehaz, yirmi bintu lebün ve yirmi benu lebun vardır."

Ebu Davud, Diyat 18, (4545) zayif Tirmizi, Diyat 1, (1386) Nesai, Kasame, 32, (8, 43-44)
3.

Ravi: Ali

Şibhul amd'in diyeti üç kısımdır. 33 adet hıkka, 33 adet cezea, 34 adet seniyye-bazil arası devedir. (Seniyye altı yaşına, bazil de dokuz yaşına basmış deveye denir. Yine Hz. Ali (ra) şunu da rivayet etmiştir: "Hataen öldürmede diyet dört kısımdır: 25 hıkka, 25 cezea, 25 bintu lebun, 25 bintu mehaz." (Abdullah İbnu Amr İbni'i-As (ra)'ın Ebu Davud ve Nesai'de merfu olarak kaydedilen bir rivayetinde şöyle denmiştir: "(Cürüm sırasında) kamçı ve değnek kullanıldığı müddetçe hata, şibhu'l amd'dir.")

Ebu Davud, Diyat 19, 20, (4651, 4553, 4547, 4665) sahih Nesai, Kasame 42 (8, 40) İbnu Mace, Diyat 5, (26
4.

Ravi: Amr İbnu Şuayb (an ebihi an ceddihi)

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadının diyeti, erkeğin diyetine, diyetin üçte bir miktarına kadar eşittir."

Nesai, Kasame 34, (8, 44, 45)
7.

Ravi: İbnu Abbas

Resulullah (sav) Beni Amir'den iki kişinin diyetini, Müslümanların diyet miktarına göre ödedi. (Müslümanlar tarafından hataen öldürülen) bu iki kişi ile Resulullah (sav)'ın muahedesi (antlaşması) vardı.

8.

Ravi: Amr İbnu Şuayb (an ebihi an ceddihi)

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ehl-i zimmetin diyeti, Müslümanların diyetinin yarısıdır. Ehl-i zimmet de Yahudi ve Hıristiyanlardır."

Nesai, Kasame 36, (8,45)
9.

Ravi: Amr İbnu Şuayb (an ebihi an ceddihi)

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kafirin diyeti, mü'minin diyetinin yarısıdır."

Tercüme ve şerh Prof. Dr. İbrahim Canan'ın "Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi" adlı eserine aittir; telif hakları müellif ve yayıncısındadır. Metin sitemizin kendi arşivinden alınmıştır. Her rivayette kaynak künyesi gösterilir.

Kaynak: İbrahim Canan, "Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi", Akçağ Yayınları, Ankara.