Abdestin Sünnetleri

37 rivayet

1.

Ravi: Ebu Hüreyre

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Eğer ümmetim üzerine zahmet vermeyecek olsaydım, her namazda misvak kullanmalarını emrederdim. (Bu metin Sahiheyn'in metnidir, Muvatta'nın rivayetinde: "...her abdestte..." denmiştir.)

Buhari, Cuma 8, Temenni 9 Müslim, Taharet 42, (252) Muvatta, Taharet 115, (1, 66) Ebu Davud, Taha
3.

Tirmizi şu ziyadede bulundu: "Zeyd İbnu Halid, namaza geldiği zaman misvağı kulağının üstünde olurdu, tıpkı katibin, kulağı üstündeki kalemi gibi. Misvaklanmadan namaza durmazdı. Misvaklandıktan sonra yine yerine koyardı."

4.

Ravi: Huzeyfe

Resulullah (sav) gece (namaza) kalktığı vakit ağzını misvakla ovalardı. [Bu metin Sahiheyn'e aittir.]

Buhari, Cuma 8, (2, 212), Vudu 73, Teheccüd 9 Müslim, Taharet 45, (254) Ebu Davud, Taharet 30, (55
5.

Ravi: Aişe

Resulullah (sav)'ın abdest suyu ve misvakı (akşamdan hazırlanıp yanına) konulurdu. Gece kalkınca abdest bozar, sonra misvaklanırdı."

6.

Bir diğer rivayette şöyle gelmiştir: "Resulullah (sav) gece ve gündüz yattığında ve kalktığında mutlaka abdest almazdan önce misvaklanırdı."

Ebu Davud, Taharet 27, 30, (51, 56, 57) sahih Müslim, Taharet 45, (253) Nesai, Taharet 8, (1, 13)
7.

Ravi: Aişe

Resulullah (sav) buyurdular ki: ""Misvak ağız için temizlik vasıtasıdır. Rab Teala için de rıza vesilesidir."

Nesai, Taharet 5, (1, 10)
8.

Ravi: Ebu Musa

Resulullah (sav)'a uğramıştım. Elindeki bir misvakla dişlerini misvaklıyordu ve ü, ü diye bir ses çıkarıyordu, misvak ağzındaydı, sanki kusuyor gibiydi.

Buhari, Vudu 73 Müslim, Taharet 46, (255) Ebu Davud, Taharet 26, (49) sahih Nesai, Taharet 3, (1, 9)
9.

Ravi: İbnu Ömer

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Rüyamda gördüm ki, bir misvakla dişlerimi misvaklıyorum. İki kişi yarnıma geldi, biri diğerinden büyüktü. Elimdeki misvakı onlardan küçük olana uzattım. Bana: "(Büyüğü) büyükle!" dendi. Bunun üzerine misvağı büyük olana verdim." (Hadisi, Buhari muallak (senetsiz) olarak kaydetmiştir, Müslim ise senetli olarak kaydetmiştir)

Buhari, Vudu 74 Müslim, Rü'ya 19, (2271)
10.

Ravi: Aişe

Resulullah (sav) bana misvağını yıkamam için verirdi. (Teberrük için, yıkamazdan) önce kendim kullanırdım, sonra yıkayıp ona verirdim.

11.

Ravi: Ebu Hüreyre

Resulllah (sav) buyurdular ki: "Uykudan uyanınca, sizden hiç kimse, üç sefer yıkamadıkça ellerini kaba banmasın. Çünkü o, ellerin geceyi (vücudunun neresinde) geçirdiğini bilemez."

Buhari, Vudu 26 Müslim, Taharet 87, (278) Muvatta, Taharet 9, (1, 21) Ebu Davud, Taharet 49, (103
12.

Ravi: Ebü Hüreyre

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim abdest alırsa istinsarda bulunsun (sümkürsün), kim taşla istinca yaparsa teklesin."

Buhari, Vudu 25 Müslim, Taharet 20, 22, (237) Muvatta, Taharet 2, 3, (1,19) Ebu Davud, Taharet 55
13.

Müslim'in bir rivayetinde şöyle gelmiştir: "Sizden biri abdest alınca burnuna su çeksin, sonra sümkürsün." (Bir diğer rivayette: "... Burun deliklerine su çeksin, sonra sümkürsün" şeklindedir.)

Müslim, Taharet 20,21, (237)
14.

Ravi: Ebu Hüreyre

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz uykudan uyandığı zaman üç kere sümkürsün. Zira şeytan, burnunun içinde geceler."

Buhari, Bed'ül-Halk 11, (6, 243) Müslim, Taharet 23, (238) Nesai, Taharet 73, (1, 67)
15.

Ravi: Abdullah İbnu Zeyd

Resulullah (sav)'ı bir avuç su ile hem mazmaza hem de istinşak yaparken gördüm, bunu üç kere yapmıştı.

16.

Ravi: Talha İbnu Musarrıf (an ebihi an ceddihi)

Resulullah (sav)'ın yanına girdim, abdest alıyordu. Su, yüzünden ve sakalından göğsüne akıyordu. Mazmaza ve istinşakın arasını da ayırmıştı.

17.

Ravi: Ali

Ravi, anlatıldığına göre su istemiş ve mazmaza ve istinşak yapmış, sol eliyle sümkürmüş sonra da: "Resulullah (sav)'ın temizliği böyleydi" demiştir.

Nesai, Taharet 74, (1,67)
19.

Ravi: Enes

Resulullah (sav) abdest alınca bir avuç su alır, onu çenesinin altına tutup onunla sakalını hilaller ve: "Aziz ve Celil olan Rabbim böyle emretti" derdi.

23.

Ravi: Nafi

İbnu Ömer, kulakları için suyu parmağıyla alırdı.

Muvatta, Taharet 37, (1, 34)
24.

Ravi: Ebu Hüreyre

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ümmetim Kıyamet günü çağırıldıkları vakit abdestin izi olarak (nurdan) bir parlaklıkları olduğu halde gelirler. Öyleyse kimin imkanı varsa parlaklığını artırsın."

25.

Bir diğer rivayette şöyle gelmiştir: "Ebu Hüreyre (ra) abdest aldı, yüzünü yıkadı, ellerini yıkadı ellerini yıkarken nerdeyse omuza kadar yıkıyordu. Sonra ayaklarını yıkadı ve nerdeyse bacaklarına kadar yükseldi. Sonra dedi ki: "Ben Resulullah (sav)'ı "Ümmetim Kıyamet günü (abdest uzuvlarındaki) parlaklıkla gelir.." Gerisi yukarıdaki gibi devam ediyor.

26.

Müslim'in diğer bir rivayetinde şöyle denmiştir: "Resulullah (sav)'ın "...Mü'minin zineti, abdestin yükseldiği yere kadar yükselir."

Buhari, Vudu 3 Müslim, Taharet 34, 35, 40, (246, 250) Nesai,Taharet 110, (1, 94, 95)
27.

Ravi: Enes

Resulullah (sav) (miktarca) bir sa'dan beş müdd'e kadar olan su ile yıkanır, bir müdd su ile abdest alırdı." Bir başka rivayette: "...beş mekkük ile yıkanır, bir mekkük ile de abdest alırdı" denmiştir. Bir diğer rivayette: "...beş..." denmiştir. Tirmizi'nin rivayetinde "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Abdest için iki rıtl su kafidir." Ebu Davud'un rivayetinde: "...Resulullah (sav) iki rıtl ihtiva eden kapla abdest alır, bir sa' ile guslederdi" denmiştir.

28.

Ravi: Sefina

Resulullah (sav)'ı bir sa' miktarındaki su cenabetten yıkar, bir müdd su da abdestine yeterdi."

Müslim, Hayz 52 (326) Tirmizi, Taharet 42 (56)
29.

Ravi: Ümmü Ammare

Resulullah (sav) abdest aldı. Bu maksadla kendisine içerisinde üçte iki müdd miktarında su bulunan bir kab getirilmişti. (Nesai şunu ilave etmiştir: "Şu'be der ki: "Ben, Aleyhissalatu vesselam'ın kollarını yıkadığını ve onları ovduğunu, kulaklarının iç kısmını meshettiğini öğrendim. Ancak kulakların dışını da meshettiğini bilmiyorum.")

Ebu Davud, Taharet 44, (94) sahih Nesai, Taharet 59, (1, 58)
31.

Ravi: Ubeyy İbnu Ka'b

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Abdest (sırasında) vesvese veren bir şeytan vardır. Adı da el-Velehan'dır, öyleyse suyun vesvesesinden kaçının..."

32.

Ravi: Aişe

Resulullah (sav)'ın abdest aldıktan sonra kurulandığı bir bezi vardı.

Tirmizi, Taharet 40, (53)
33.

Ravi: Mu'az

Resulullah (sav)'ı gördüm, abdest alınca elbisesinin bir kenarıyla yüzünü siliyordu.

Tirmizi, Taharet 40, (54)
34.

Ravi: Ebu Hüreyre

Resulullah (sav) buyurdular: "Abdesti olmayanın namazı yoktur. Üzerine Allah'ın ismini zikretmeyen kimsenin abdesti de abdest değildir."

35.

Ravi: Rabah İbnu Abdirrahman İbnu Ebi Süfyan İbnu Huveytip an ceddetihi an ebiha

Ben Resulullah (sav)'ı işittim. Diyordu ki: "Üzerine Allah'ın ismini zikretmeyen kişinin abdesti yoktur."

36.

Ravi: Ebu Hüreyre

Resulullah (sav)'ı işittim. Diyordu ki: "Kim abdestinin başında Allah'ı zikrederse bedeninin tamamı temizlenir. Eğer Allah'ın ismini zikretmezse bu kimsenin sadece abdest uzuvları temizlenir." [Rezin tahric etmiştir. Feyzu'l-Kadir, 6,128)]

Rezin
37.

Ravi: Ebu Musa

Resulullah (sav)'a geldim,abdest alıyordu. Şu duayı okuduğunu işittim: "Allahümma'ğfirli zenbi ve vassili ve barik li fi rızki (Allah'ım günahımı mağfiret et evimi bana genişlet, rızkımı bana mübarek kıl." [Rezin tahric etmiştir. İbnu's-Sünni Amelü'l-Yevm ve'l-Leyl, 5,10)]

Rezin

Tercüme ve şerh Prof. Dr. İbrahim Canan'ın "Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi" adlı eserine aittir; telif hakları müellif ve yayıncısındadır. Metin sitemizin kendi arşivinden alınmıştır. Her rivayette kaynak künyesi gösterilir.

Kaynak: İbrahim Canan, "Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi", Akçağ Yayınları, Ankara.